लग्नसंस्था ही विश्वासाच्या आणि प्रेमाच्या पायावर उभी असते. पण अनेकदा आपण समाजात पाहतो की, सुखी संसार सुरू असतानाही एखादी विवाहित स्त्री परपुरुषाच्या प्रेमात पडते किंवा आकर्षित होते. समाज लगेचच त्या स्त्रीला दोषी ठरवून मोकळा होतो. तिचे चारित्र्य, तिचे संस्कार यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जातात. पण कधी आपण या गोष्टीचा विचार केला आहे का, की “असे नेमके का घडले?” कोणतीही स्त्री मुद्दाम आपले घर मोडू इच्छित नाही. मग ती घराच्या उंबरठ्याबाहेर प्रेम का शोधते? याचे उत्तर तिच्या ‘कॅरेक्टर’मध्ये नसून, तिच्या ‘नात्यातील भावनिक पोकळीत’ दडलेले असते.
संवादाचा अभाव आणि भावनिक एकाकीपण
लग्नानंतर सुरुवातीचे काही दिवस छान जातात, पण जसजशी वर्षे सरतात, तसा पती-पत्नीमधील संवाद कमी होऊ लागतो. नवऱ्याचे पूर्ण लक्ष करिअर, पैसा आणि जबाबदाऱ्यांवर केंद्रित होते. तो पत्नीशी बोलतो, पण ते फक्त कामापुरतेच. “जेवण झाले का?”, “मुले काय करत आहेत?”, “लाईटबिल भरले का?” – या पलीकडे गप्पा होत नाहीत. अशा वेळी स्त्रीला एकाकीपण जाणवू लागते. तिला अशा व्यक्तीची गरज असते जी तिचे म्हणणे शांतपणे ऐकून घेईल. जर परपुरुषाने तिला ती ‘अटेन्शन’ दिली, तिचे म्हणणे मनापासून ऐकले, तर ती नकळत त्याच्याकडे ओढली जाते. कारण तिथे तिला तिचे ‘मन मोकळे’ करता येते.
कौतुकाची आणि प्रशंसेची भूक
प्रत्येक मानवाला, मग तो स्त्री असो वा पुरुष, कौतुकाची भूक असते. लग्नाआधी जो प्रियकर आपल्या प्रेयसीच्या सौंदर्याचे, तिच्या स्वयंपाकाचे किंवा तिच्या साडीचे भरभरून कौतुक करायचा, तोच लग्नानंतर या गोष्टी गृहीत धरू लागतो. दिवसभर राबून, स्वतःला छान ठेवूनही जर पतीने तिच्याकडे साधे बघून हसले नाही किंवा “आज तू छान दिसतेयस” असे म्हटले नाही, तर ती कोमेजून जाते. अशा वेळी जर बाहेरील एखाद्या व्यक्तीने तिच्या कामाचे किंवा दिसण्याचे कौतुक केले, तर तिला स्वतःचे ‘अस्तित्व’ जाणवू लागते. तिला वाटते की, “मी अजूनही सुंदर आहे, कोणाला तरी माझी दखल घ्यावीशी वाटते.” हे आकर्षण प्रेमापेक्षाही स्वतःच्या ‘व्हॅलिडेशन’साठी (Validation) जास्त असते.
‘गृहीत’ धरले जाण्याची भावना (Taking for granted)
भारतीय समाजात, लग्नानंतर स्त्रीला घराची ‘मालकीन’ कमी आणि ‘केअर टेकर’ जास्त समजले जाते. तिने वेळेवर स्वयंपाक करणे, सासू-सासऱ्यांची सेवा करणे, मुलांचा सांभाळ करणे हे तिचे कर्तव्यच आहे, असे मानले जाते. या सगळ्यात तिची ‘स्त्री’ म्हणून असणारी ओळख पुसली जाते. ती फक्त कोणाची तरी आई, कोणाची तरी पत्नी किंवा सून उरते. जेव्हा एखादा परपुरुष तिला या जबाबदाऱ्यांच्या पलीकडे जाऊन एक ‘व्यक्ती’ म्हणून महत्त्व देतो, तेव्हा तिला तो आधार वाटू लागतो. जिथे तिला ‘फॉर ग्रांटेड’ घेतले जात नाही, तिथे तिचे मन रमू लागते.
मैत्रीचा अभाव आणि एकसुरी आयुष्य
संसाराचे गाडे ओढताना नवरा-बायकोमधील ‘मैत्री’ हरवते. सततच्या कटकटी, जबाबदाऱ्या आणि तडजोडी यामुळे नात्यात रुक्षपणा येतो. स्त्रीला अशा मित्राची गरज असते ज्याच्याशी ती विनासंकोच हसू शकेल, चेष्टा-मस्करी करू शकेल. अनेकदा पती ‘ब बॉस’ किंवा ‘उपदेशका’च्या भूमिकेत असतो. पण परपुरुष जेव्हा मित्र बनून येतो, तेव्हा तो तिच्या चुका काढत नाही तर तिला समजून घेतो. हे निखळ मैत्रीचे नाते तिला हवेहवेसे वाटते आणि या मैत्रीचे रूपांतर कधी आकर्षणात होते, हे तिचे तिलाच कळत नाही.
.भावनिक सुरक्षितता आणि आधार
केवळ शारीरिक ओढ हे परपुरुषाकडे आकर्षित होण्याचे कारण नसते. स्त्रियांसाठी भावनिक गुंतवणूक (Emotional Connection) ही शारीरिक सुखापेक्षा जास्त महत्त्वाची असते. जेव्हा पती तिच्या भावनांना किंमत देत नाही, तिच्या रडण्याला ‘नाटक’ समजतो किंवा तिच्या त्रासाकडे दुर्लक्ष करतो, तेव्हा ती भावनिक आधारासाठी बाहेर बघते. परपुरुषाने दिलेला छोटासा भावनिक आधारही तिला डोंगराएवढा वाटतो. कारण तो तिच्या दुःखावर फुंकर घालतो, जे काम खरे तर तिच्या पतीने करायला हवे असते.
हा लेख वाचणाऱ्या प्रत्येक पतीसाठी एकच विनंती आहे – आपल्या पत्नीला ‘गृहीत’ धरू नका. तिला महागड्या दागिन्यांपेक्षा तुमच्या ‘वेळेची’ आणि ‘प्रेमाच्या दोन शब्दांची’ जास्त गरज आहे. दिवसातून फक्त १५ मिनिटे तिच्याशी मनमोकळ्या गप्पा मारा. तिचे कौतुक करा. तिला जाणवून द्या की ती तुमच्या आयुष्यात किती महत्त्वाची आहे.
आणि स्त्रियांसाठी – जर तुम्हाला तुमच्या नात्यात पोकळी जाणवत असेल, तर ती बाहेर भरून काढण्यापेक्षा, पतीशी स्पष्ट संवाद साधा. परपुरुषाचे आकर्षण हे मृगजळासारखे असते, जे काही काळासाठी सुख देते पण नंतर उद्ध्वस्त करते. आपले घर आणि नाते टिकवणे हे दोघांच्याही हातात आहे. जेव्हा घरातच भरभरून प्रेम, सन्मान आणि मैत्री मिळेल, तेव्हा कोणत्याही स्त्रीला किंवा पुरुषाला घराबाहेर बघण्याची गरजच पडणार नाही.
